Тыл

Биики_Домох диэн сиртэн ылыллыбыт
Перейти к навигации Перейти к поиску

Тылга сыһыаннаах өс хоһоонноро[уларыт]

  • Аҕыйах тыл минньигэс, элбэх тыл сымсах.
  • Быhах сытыыта, тыл чобуота ордук.
  • Киһи тыла – ох
  • Киһи тыла уоттааҕар абытай.
  • Кыһыл тыл - байҕалы оломнуур.
  • Сиэрдээх тылы утарар кытаанах.
  • Тыл барда – бас барда
  • Тылы тыалга бырахпаттар.
  • Үтүө ат биир кымньыылаах, үтүө киһи биир тыллаах.
  • Үтүө тыл баайдааҕар күндү
  • Эппит эйэҕэс тылыҥ үтүөнэн эргиллэн кэлиэҕэ.
  • Элбэх тылтан элбэх сыыһа тахсар.
  • Эр киһи тыла биир.
  • Эн эппэтэҕиҥ – таҥара эппитэ буоллун.
  • Киһи кэпсэтэн, сылгы кистэһэн, ынах маҥыраһан билсэр.
  • Кэһиллибэт кэс тыл.
  • Өс хоһооно - өбүгэ номоҕо.
  • Саха оҕуһун мииннэ да ырыаһыт.
  • Кыыс оҕо ырыатыгар кыттыспыт, уол оҕо тойугар холбоспут.
  • Устар ууну сомоҕолуур уус тыллаах.
  • Тыл уҥуоҕа суох.
  • Кулгаах ырааҕы истэр, харах чугаһы көрөр.
  • Этиллибит тыл иһиллибэт буолбат.

Сомоҕо домохтор[уларыт]

  • тыл ааҕыс
  • тыла айаҕар баппат, атаҕа суолга баппат
  • тыла бара турар
  • тыла бөлүөһүннэ (булдьуйда)
  • тыла кыһыйар
  • тыла өҕүллүбэт
  • тыла-өһө тобуллар
  • тыла өһүлүннэ (сөлүннэ)
  • тыла суох барда
  • тыла суох ыыт
  • тыла тарпыт
  • тыла тахсыбат
  • тыла тиийэр
  • тыла уҥуохтана илик
  • тыла уһуктаммыт
  • тыла халыҥ
  • тылбай-өспөй буол
  • тылбытын аҥардаһыах
  • тылга иҥнэр (түбэһэр)
  • тылга киллэр
  • тылга олорт
  • тылгар тур
  • тылга тиис
  • тылгын тылбыылаа

Хоһоонтон быһа тардыылар[уларыт]

  •  

Сүүрбэһис үйэ муммут
Куһун оҕотун
Санатар ийэ тылын
Сүтэрбит киһи.

  Умсуура
  • ***
Тэйэ-тэлэһийэ, ыраата түстэрбин эрэ,
Атын дойдуга, атын эйгэҕэ өөр буолларбын эрэ —
Соҕотох тылбын, төрөөбүт тылбын бүтэйдии ахтабын.
Сахалыы сыыйа, наллаан сэһэргэһии минньигэһин,
Урааҥхайдыы уран, уус тыл уйанын, хатанын,
Ийэ тыл эккэ киирэн ититэрин, имэҥирдэрин
Санаан кэллэрбин эрэ — санньы-курус уостабын, умуллабын.
Майгым-сигилим маратыйа уларыйар.
Ыарыы суоҕар ыарыы ынчыгынан тыынабын.
Тылбын, төрөөбүт тылбын, сахалыы саҥабын суохтуубун.
Сиэн Кынат
  • Куту-сүрү кууһар тылы,
  • Сүрэхтэри аһар тылы,
  • Иэйии буолан иҥэр тылы
  • Ис дууһаҕын аһан саҥар.
— К.Васильева

Тыл туһунан бэргэн этиилэр[уларыт]

  • Өскө төрүт тылгын умнуоҥ -

Өнүйбэккэ ииниэҥ - хатыаҥ, Силис тардыах сиргин тумнуоҥ - Симэлийэн сүтэн барыаҥ. (Семен Руфов)