Кыыс

Биики_Домох диэн сиртэн ылыллыбыт
Перейти к навигации Перейти к поиску

Кыыс оҕо — быһа барыллаан 15-16 сааһыгар дылы дьахтар аймах. Ким эрэ кыыс оҕото (сааһыттан тутулуга суох) эдэр дьахтар, урут кэргэннэнэ сылдьыбатах кэргэнэ суох дьахтар, эр киһини кытта сылдьыһа илик дьахтар. Сорох түөлбэ тылыгар - кэргэн, ойох.

Кыыс оҕо туһунан өс хоһоонноро[уларыт]

  • Кыыс оҕо сирэйигэр дьоллох.
  • Кыыс оҕо тэллэҕэр уон уоттаах.
  • Кыыс оҕо санаата аһынааҕар кылгас, көхсө сиэҕинээҕэр кыараҕас.
  • Уол оҕотооҕор кыыс оҕо уота сылаас.
  • кыыс оҕо- омук анала.
  • Кыыс оҕо маныыта баҕанатыгар хаалар.
  • Сүктэр кыыс кэннин хайыһан көрбөт ыйаахтааҕар дылы.
  • Төрөөбүтүгэр олорор кыыс дьоло суох буолар
  • Дьоллох кыыс төрөөбүтүттэн ийэтиттэн,аҕатыттан ыраах эргэ барар.
  • Кыыс оҕо атыылаах-сулуулаах буолар.
  • Кыыс дьахтар кытыйатын-хамыйаҕын кытта кырбаһар,ойоҕо суох уол үтүлугун-бэргэһэтин кытта охсуһар.

Кыыс оҕо туһунан уус-уран айымньыга[уларыт]

  •  

 Дьиэни иччилии,
Сүөһүнү күрүөлүү,
Оҕону уйалыы,
Сыаҕа сыыттанар сыччыыйдаах,
Кыптый кыбыныылаах
Кыыс оҕо кэллэ...

  А.Е. Кулаковскай, Ырыа-хоһоон.- Якутскай, 1978, С. 61
  •  

 Уон алталаах-сэттэлээх сааспар
Быһа көтөр
Быыппастыгас бэйэлэнэн,
Кытыгырас атах,
Кырыытынан тыкаарай,
Кыдьараҥ дьиэрэҥкэй
Кыыс оҕо
Кылаан бэрдэ буоларбар,
Сыһыыга-хонууга көрбүт дьон
Сыһыаран ааттаабыттара -
"Сырбаҥалыыр-татакалыыр
Сырбаҥ-татай
Сытыы кыыс" диэн...

  А.Е. Кулаковскай, Ырыа-хоһоон.- Якутскай, 1978, С. 63