Хомус

Биики_Домох диэн сиртэн ылыллыбыт
Перейти к навигации Перейти к поиску

Хомус - икки тимир сыҥаах ыккардынан олордуллубут тылын охсон тыаһатан оонньонор саха норуотун музыкальнай тэрилэ.

  1. СТБУТ, Т. XIII, С. 567

Хомус туһунан уус-уран айымньыларга[уларыт]

  • "Хомус тыаһа бастаан утаа наҕыллык-намыыннык сыыйыллымахтаата, онтон улам-улам улаатан, тэтимирэн, күөрэгэй чыычаах көй тойугар кубулуйан дьирибинии дьирилээтэ, түөрэм үктэл туйахтаахтар кистии-кистии сүүрэр дохсун тыастара буолан тарҕыы көттө, итиэннэ балай да уһуннук энэлийэ-сыналыйа куһуйбахтаата, устунан илбистэнэн иэйэн-куойан барда".
Иннокентий Иванов. "Чуумпу Бүлүү". 2018, С. 88.
  • "Оо, хомус барахсан! Омоҕой, Эллэй саҕаттан улуу уус сиэҕин ньыппарынан туран, кытыастар кыһатыгар хат-хат кытардан ыла-ыла таптайан, эргитэ сылдьан эллээн, оргууй аҕай аалан, сүрэҕин сылааһын иҥэрэн, илигириир имигэс тыллаан айан кэбиспит тупсаҕай оҥоһуулаах хомуһа икки атахтаах, иннинэн сирэйдээх, босхо бастаах бороҥ урааҥхай ууһугар сүрэҕэр-быарыгар, өлөөрү да сыттаҕына өндөтөрдүү үйэлэр тухары дириҥник иҥмитэ аата сүрүүн!..." диэн сөҕө саныы-саныы, Боккуойа олоппоһуттан туран кэллэ.
Иннокентий Иванов. "Чуумпу Бүлүү". 2018, С. 89.
  •  

 Айыҥат хаан аймаҕа
Аан ийэ дайдыны
Айар күнүгэр,
Икки атахтааҕы
Ийэ сиргэ
Кэскиллиир күнүгэр,
Урааҥхай дьону
Орто дойдуга
Олохтуур күнүгэр, -
Хохуоралаах тыллаах
Хоҥкунас тыастаах,
Холобура суох хоһоонноох
Хомус барахсаны
Хомуһуннаан айбыта үһү...

  А.Е. Кулаковскай, Ырыа-хоһоон/Хомус.- Якутскай, 1978, С. 216
  •  

 Хомус – лирика,
Хомус – поэзия,
Норуот сүрэҕин өспөтөх мөҥүлгэнэ

  Сэмэн Данилов, Семен Данилов. Үһүс том.- Дьокуускай, 2014, С. 95

Хомус туһунан публицистикаҕа[уларыт]

  • "Биһиги, сахалар, уратылаах омукпут. Онтубут бэйэбит испитигэр, өйбүтүгэр-санаабытыгар, дууһабытыгар иҥэн сылдьар. Айар дьоҕур аан дойдутааҕы ирдэбилигэр сөп түбэһэр ускуустуба араас көрүҥнэрин холбуу түмэн улуу олоҥхолору айыталаабыппыт ыраатта, хомуһунан сирэйдээн чыҥкыныыр ыстаалы, тоҥ тимири сахалыы саҥардабыт, истиҥ иэйии иэйэр-куойар дууһа чыпчаал кылыһаҕа оҥордубут, үйэлээх тапталбытын этэр, биллэрэр киһилии кэпсэтиннэрэр, саҥа, дороон таһааран ытатабыт, ыллатабыт. Маны орто дойдуга хайа да омук ситиһэ илик".
Дмитрий Зверев. Саха сирэ. - 1997. - Балаҕан ыйын 30 к.
  •  

Варган киһиттэн туһунан сылдьар гитара да, скрипка да, рояль да буолбатах, манна тыас айах, тыл, тыын — ис кут — көмөтүнэн тахсар. Ол иһин варган сомоҕолуур.

  Франц Кумпл, Аан дойду варганистарын тэрилтэтин бэрэсидьиэнэ, Австрия. Ылыллыбыт сирэ: Кюннэй Еремеева, Варган объединяет. "Якутия", 23.06.2022